Start › Słowniczek telefonii internetowej

Słowniczek telefonii internetowej

Telefonia internetowa ma swój żargon — od nazw kodeków po skróty z ofert dostawców. Poniżej najważniejsze pojęcia w porządku alfabetycznym. Pełny obraz daje tekst o tym, na czym polega technologia VoIP.

ATA

Przejściówka podłączająca zwykły telefon analogowy do telefonii internetowej: ma gniazdo telefoniczne i sieciowe, a wbudowany klient SIP loguje się u dostawcy.

Bramka ATA

Zwana też bramką VoIP — potoczne określenie urządzenia ATA, które podłącza zwykły telefon analogowy do telefonii internetowej. Więcej w tekście o podłączeniu telefonu do VoIP-a.

CLI

Identyfikacja numeru dzwoniącego — numer wyświetlany odbiorcy połączenia. Fałszowanie go w celu podszycia się pod kogoś (CLI spoofing) jest w Polsce zakazane ustawowo.

DID

Inaczej DDI: publiczny numer prowadzący wprost na numer wewnętrzny w centrali, bez łączenia przez recepcję. Firma może mieć wiele takich numerów na jednym łączu.

DTMF

Tony wybierania cyfr, używane m.in. w automatycznych menu („wciśnij 1”); w VoIP przesyłane zwykle jako dane, bo oszczędne kodeki zniekształcają same tony.

G.711

Podstawowy kodek telefonii cyfrowej: pasmo 300–3400 Hz przy przepływności 64 kbit/s; w Europie stosuje się wariant A-law.

G.722

Kodek rozmów w podwyższonej jakości (tzw. HD Voice): przenosi pasmo akustyczne do 7 kHz przy tej samej przepływności co G.711, więc głos brzmi naturalniej.

IVR

Automatyczne menu głosowe: wita dzwoniącego i po wciśnięciu cyfry kieruje go do właściwego działu. Szerzej w tekście o telefonii internetowej w call center.

Jitter

Wahania opóźnienia kolejnych pakietów z głosem. Wygładza je bufor w odbiorniku, ale za mały bufor przepuszcza trzaski, a za duży dokłada rozmowie opóźnienia.

Kodek

Algorytm zamieniający głos na strumień danych cyfrowych i z powrotem. Od kodeka zależy zajmowane pasmo i brzmienie rozmowy; przykłady to G.711, G.722 i Opus.

NAT

Mechanizm w routerze, dzięki któremu wiele urządzeń dzieli jeden publiczny adres IP; w telefonii częsta przyczyna objawu „dzwoni, ale nic nie słychać”.

Opóźnienie

Czas, jakiego głos potrzebuje na drogę „od ust do ucha”. Według ITU-T G.114 do 150 ms rozmowa pozostaje w zasadzie naturalna; więcej w tekście o jakości rozmów VoIP.

Opus

Nowoczesny kodek (6–510 kbit/s), obowiązkowy w WebRTC; dzięki wbudowanej odporności na gubienie pakietów na słabszych łączach zwykle brzmi lepiej niż starsze kodeki.

PSTN

Tradycyjna publiczna sieć telefoniczna, w której rozmowa biegnie przez centrale operatora, zwykle po kablach miedzianych; w Polsce ma już mniej użytkowników niż telefonia internetowa.

QoS

Mechanizmy dające ruchowi głosowemu pierwszeństwo w sieci. Chronią głównie własne łącze, bo publiczny internet nie honoruje takich oznaczeń między sieciami.

RTP

Protokół, który faktycznie przenosi zakodowany głos: dzieli go na pakiety z numerami i znacznikami czasu, dzięki czemu odbiornik składa je we właściwej kolejności.

SIP

Protokół sygnalizacyjny telefonii internetowej: zestawia, modyfikuje i kończy połączenia. Sam nie przenosi dźwięku — to zadanie RTP.

SIP trunk

Podłączenie firmowej centrali do operatora jednym łączem SIP obsługującym wiele jednoczesnych rozmów; następca dawnych łączy ISDN. Więcej w tekście o telefonii internetowej w firmie.

Softphone

Program na komputer lub smartfon pełniący funkcję telefonu: loguje się na konto u dostawcy jak telefon biurkowy; do rozmów wystarczą słuchawki z mikrofonem.

SRTP

Szyfrowana odmiana protokołu RTP: chroni poufność rozmowy i pozwala wykryć manipulacje strumieniem; zabezpiecza jednak tylko dźwięk.

Telefon IP

Biurkowy aparat telefoniczny z wbudowaną obsługą SIP, podłączany wprost do sieci komputerowej — loguje się na konto u dostawcy bez pośrednictwa komputera czy bramki.

TLS

Protokół szyfrowania transmisji znany z bezpiecznych stron WWW; w telefonii chroni sygnalizację SIP, w tym dane logowania. Dopiero para TLS i SRTP zabezpiecza całą rozmowę.

Vishing

Wyłudzanie danych przez telefon: oszust podaje się np. za pracownika banku, nierzadko fałszując przy tym wyświetlany numer. Sposoby obrony opisuje tekst o bezpieczeństwie telefonii internetowej.

VoIP

Skrót od Voice over IP — telefonia internetowa, czyli rozmowy głosowe przesyłane sieciami IP zamiast tradycyjną siecią telefoniczną; obejmuje usługi z prawdziwym numerem i rozmowy w aplikacjach.

Wi-Fi calling

Usługa operatora komórkowego: przy słabym zasięgu telefon zestawia zwykłe połączenie przez sieć Wi-Fi. Mimo podobnej techniki to nie jest usługa u dostawcy VoIP — numer, konto i rozliczenia pozostają w sieci komórkowej, a szczegóły działania zależą od operatora.

Wirtualna centrala

Zwana też centralką w chmurze: centrala telefoniczna firmy działająca jako usługa na serwerach dostawcy; zapowiedzi i numery wewnętrzne ustawia się w panelu przez przeglądarkę.